اخبار محرمانه - تسنیم / محیا دهقانی در حاشیه جشنواره فیلم مقاومت گفت: زنان سینمای دفاع مقدس نباید فقط شخصیت‌های تابع باشند.
محیا دهقانی بازیگر سینما و تلویزیون با حضور در کارگاه انتقال تجربه نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت با تأکید بر ضرورت بازنگری در شخصیت‌پردازی زنان در سینمای جنگ گفت: زنان می‌توانند نقش دراماتیک، مفهومی و قهرمانانه داشته باشند و نباید حضورشان صرفاً به شخصیت‌هایی منتظر و حاشیه‌ای محدود شود.
وی با اشاره به اینکه «جهان زنانه» می‌تواند روایت جنگ را از سادگی خارج کند، گفت: زن می‌تواند بخشی از ترس‌ها، تردیدها و لایه‌های پنهان قهرمان را آشکار کند و از این طریق به روایت عمق بدهد.در دهه‌های مختلف، تصویر زن در سینمای دفاع مقدس به تدریج تغییر کرده است؛ از حضور محدودتر در آثار اولیه تا نقش‌های پیچیده‌تر در فیلم‌هایی مانند «گیلانه»، «شیار 143»، «ویلایی‌ها» و «دسته دختران».
زن همیشه نباید موافق و منتظر باشد
این‌بازیگر یکی از ضعف‌های رایج در آثار جنگی را تصویر زنان به‌عنوان شخصیت‌هایی همواره راضی، تابع و چشم‌انتظار دانست و گفت: واقعیت اجتماعی جنگ پیچیده‌تر از این تصویر است. ممکن است مادری با رفتن فرزندش به جبهه مخالف باشد و بعد در مسیر داستان تغییر کند. همین تضاد و تغییر می‌تواند یک مسیر دراماتیک قوی بسازد. زنان در جنگ فقط پشت جبهه نبوده‌اند و می‌توانند به‌عنوان شخصیت‌هایی فعال، تصمیم‌گیر و حتی قهرمان در روایت حضور داشته باشند. قهرمان نباید از ابتدا شخصیتی کامل و دست‌نیافتنی باشد.
دهقانی گفت: اگر مخاطب فقط انسانی بی‌خطا ببیند، نمی‌تواند با او ارتباط برقرار کند. باید ببینیم این فرد چگونه از دل تردید، اشتباه و انتخاب به قهرمان تبدیل می‌شود.» وی افزود زندگی واقعی پر از تناقض است و شخصیت‌های جنگی نیز باید همین پیچیدگی انسانی را داشته باشند.
وی، فیلمنامه را «موتور فیلم» دانست و گفت: اگر ساختار، علت و معلول و مسیر تحول شخصیت در متن وجود نداشته باشد، بازیگر نیز نمی‌تواند به‌تنهایی اثر را نجات دهد. به اعتقاد او، فیلمنامه‌نویس باید اجازه دهد شخصیت زن کنش داشته باشد، با مانع روبه‌رو شود، انتخاب کند و پیامد انتخابش را تجربه کند.
بازیگر فقط دیالوگ نمی‌گوید
این‌بازیگر در ادامه به الزامات بازیگری پرداخت و گفت: بازیگر حرفه‌ای باید علاوه بر بدن و بیان، شناختی از فیلمنامه، دکوپاژ و فیلمبرداری داشته باشد. نگاه و زیرمتن از مهم‌ترین ابزارهای بازیگر هستند. بخشی از احساسات شخصیت در دیالوگ نوشته نمی‌شود و بازیگر باید آن را از طریق رفتار و نگاه منتقل کند. رابطه کارگردان و بازیگر باید بر اعتماد شکل بگیرد و کارگردان نباید با دخالت بیش از حد، بازیگر را از امکان خلق در لحظه محروم کند.
دهقانی در پایان با اشاره به فیلم کوتاه و همکاری بازیگران با فیلمسازان جوان گفت: نبود حمایت مالی یکی از موانع اصلی تولید حرفه‌ای است. بازیگر نباید اهمیت نقش را با مدت حضور در فیلم بسنجد؛ گاهی یک نقش کوتاه می‌تواند تأثیر زیادی بر روایت داشته باشد. رفتار حرفه‌ای از کار حرفه‌ای هم مهم‌تر است» و گفت هنرمند برای ماندگاری باید به‌طور مداوم بخواند، ببیند، تمرین کند و جهان‌بینی خود را گسترش دهد.
در فیلمسازی هیچ رازی در میان نیست
در ادامه کارگاه انتقال تجربه نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت ابراهیم امینی، فیلمنامه‌نویس و کارگردان سینما، با تأکید بر اینکه فیلمسازی فرمول ثابتی برای موفقیت ندارد، گفت: هنرمند باید مسیر شخصی خود را پیدا کند، کار عملی را جدی بگیرد و از شکست‌هایش درس بیاموزد. موفقیت نتیجه تداوم، پژوهش و کیفیت خروجی است و شرکت در کلاس‌ها و کارگاه‌های آموزشی نمی‌تواند جایگزین تجربه عملی شود.
وی سفارش‌پذیری را لزوماً به معنای تولید اثر ضعیف ندانست و افزود: هنرمند باید با پژوهش و نگاه شخصی، پروژه سفارشی را به اثری مستقل تبدیل کند.
این فیلمنامه‌نویس در ادامه پژوهش را زیربنای فیلمنامه دانست و گفت اطلاعات پژوهشی باید به خاطرات و موقعیت‌هایی با زمان و مکان مشخص تبدیل شوند تا قابلیت ورود به ساختار فیلمنامه را پیدا کنند.
سینمای مقاومت، سینمای انسانی است نه صرفاً سینمای جنگ
محمدرضا مصباح تهیه‌کننده سینما، هم در این‌نشست با تأکید بر اینکه سینمای مقاومت را نباید به آثار جنگی محدود کرد، آن را سینمایی مبتنی بر ارزش‌های انسانی دانست که می‌تواند در قالب‌های مختلف خانوادگی، اجتماعی و حماسی روایت شود.
او با اشاره به تجربه تولید فیلم‌های مستقل، افزایش هزینه‌های سینما و دشواری بازگشت سرمایه گفت: تولید فیلم با وجود مشکلات اقتصادی همچنان امکان‌پذیر است، به شرط آنکه فیلمساز به پروژه خود باور داشته باشد و فیلمنامه و گروه مناسبی انتخاب کند.
این‌تهیه‌کننده، توانایی «نه گفتن» به پروژه‌های نامناسب را از مهم‌ترین ویژگی‌های تهیه‌کننده دانست و بر ضرورت صداقت با سرمایه‌گذاران درباره خطرات اقتصادی سینما تأکید کرد.
او همدلی عوامل و استفاده مشترک از تجهیزات و امکانات را از راهکارهای کاهش هزینه تولید برشمرد.
این تهیه‌کننده در پایان پیشنهاد کرد نهادی مستقل و خصوصی برای ارزیابی حرفه‌ای پروژه‌های سینمایی شکل بگیرد تا آثار بر اساس فیلمنامه، عوامل، ظرفیت فروش و قابلیت حضور در جشنواره‌ها بررسی شوند و زمینه اعتماد میان فیلمسازان و سرمایه‌گذاران فراهم شود.