اخبار محرمانه - فارس / اظهارات و اقدامات دونالد ترامپ پس از بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، نشاندهنده تغییر بنیادین در سیاست خارجی ایالات متحده است؛ تغییری که میتواند این کشور را وارد یکی از پرمناقشهترین پروژههای مداخلهجویانه خود از اوایل قرن بیستم تاکنون کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با اعلام اینکه واشنگتن قصد دارد ونزوئلا را برای مدتی نامشخص «اداره» کند، عملاً از طرحی پرده برداشت که بسیاری از ناظران آن را بازگشت به عصر امپریالیسم و دیپلماسی زور توصیف میکنند. این اظهارات تنها چند ساعت پس از عملیات نظامی آمریکا و بازداشت نیکلاس مادورو و همسرش صورت گرفت؛ عملیاتی که واکنشهای گستردهای در سطح منطقهای و بینالمللی به همراه داشته است. قیمومیت واشنگتن بر ونزوئلاترامپ در سخنان خود در مارالاگو گفت که دلسی رودریگز، معاون مادورو، میتواند بهطور موقت قدرت را در دست بگیرد، اما این اختیار مشروط به اجرای کامل خواستههای واشنگتن خواهد بود. این موضعگیری، عملاً استقلال سیاسی ونزوئلا را زیر سؤال برده و شائبه شکلگیری نوعی قیمومیت خارجی را تقویت کرده است.در مقابل، دلسی رودریگز با لحنی تند، اقدام آمریکا را «تهاجم با بهانههای ساختگی» خواند و تأکید کرد که مادورو همچنان رئیسجمهور قانونی ونزوئلاست. او این اقدام را «بربریت» توصیف کرد و خواستار واکنش جامعه جهانی شد.حتی پس از آنکه رودریگز اظهارات ترامپ را رد کرد، مارکو روبیو، وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی آمریکا، اعلام کرد هنوز درباره آینده قضاوت نمیکند. او به نیویورک تایمز گفت: «ما بر اساس رفتار و اقدامات آنها در روزها و هفتههای آینده تصمیمگیری خواهیم کرد.»ترامپ همچنین هشدار داد که اگر آمریکا با مقاومت در داخل ونزوئلا یا از سوی مقامات این کشور روبهرو شود، «موج دوم» عملیات نظامی آغاز خواهد شد. او گفت: «ما از اعزام نیروهای زمینی نمیترسیم.»
آمریکا به دنبال تعیین چارچوب اداره سیاسی و اقتصادی ونزوئلادر حالی که دولت آمریکا از بهکار بردن واژه «اشغال» پرهیز میکند، اما اظهارات مقامات این کشور نشان میدهد واشنگتن قصد دارد نقشی فراتر از یک میانجی یا بازیگر دیپلماتیک ایفا کند. بر اساس گفتههای ترامپ، آمریکا چارچوب اداره سیاسی و اقتصادی ونزوئلا را تعیین خواهد کرد و در صورت بروز هرگونه مقاومت، گزینه نظامی همچنان روی میز باقی میماند.آمریکا به دنبال کنترل صنعت نفت ونزوئلایکی از محورهای اصلی این رویکرد، صنعت نفت ونزوئلاست. ترامپ بارها مدعی شده که دولتهای پیشین ونزوئلا «داراییها و سکوهای نفتی آمریکا» را مصادره کردهاند و اکنون زمان بازپسگیری آنها فرا رسیده است. او تصریح کرده که شرکتهای آمریکایی بار دیگر کنترل این صنعت را در دست خواهند گرفت و ابتدا منافع آمریکا تأمین خواهد شد.این رویکرد، پرسشهای جدی و متعددی را مطرح میکند:آیا آمریکا برای حفاظت از تأسیسات نفتی نیاز به استقرار بلندمدت نیروهای نظامی خواهد داشت؟چه نهادی درباره مدیریت منابع نفتی و توزیع درآمد آن تصمیم خواهد گرفت؟و مهمتر از همه، اگر مردم ونزوئلا در یک انتخابات آزاد به گزینهای متفاوت از خواست واشنگتن رأی دهند، واکنش آمریکا چه خواهد بود؟
احتمال درگیر شدن آمریکا در یک «جنگ بیپایان» دیگرمنتقدان هشدار میدهند که چنین مسیری میتواند ایالات متحده را درگیر یک «جنگ بیپایان» دیگر کند؛ همان سناریویی که پایگاه اجتماعی ترامپ بارها نسبت به آن هشدار داده است. با این حال، ترامپ این نگرانیها را رد کرده و به عملیاتهای محدود اما پر سر و صدای گذشته، مانند ترور سردار قاسم سلیمانی یا حملات به تأسیسات هستهای ایران، استناد میکند؛ مقایسهای که به گفته تحلیلگران، از اساس نادرست است، زیرا اداره یک کشور کاملاً متفاوت از یک حمله محدود نظامی است. ونزوئلا، کشوری با وسعتی دو برابر عراق و با ساختار اجتماعی، اقتصادی و نظامی پیچیده، میتواند چالشهایی بهمراتب دشوارتر از مداخلات پیشین آمریکا ایجاد کند. به گفته جان پولگا-هسیموویچ، پژوهشگر مسائل ونزوئلا، واکنش نیروهای مسلح این کشور نقشی تعیینکننده خواهد داشت. اگر ارتش دچار شکاف شود، خطر درگیریهای داخلی افزایش مییابد؛ اما اگر یکپارچه باقی بماند، میتواند به مشروعیت هر دولت آیندهای کمک کند. در مجموع، آنچه امروز در ونزوئلا در حال رخ دادن است، تنها یک بحران داخلی یا منطقهای نیست، بلکه آزمونی بزرگ برای نظم بینالملل، مفهوم حاکمیت ملی و حدود مداخله قدرتهای بزرگ به شمار میرود؛ آزمونی که پیامدهای آن میتواند فراتر از آمریکای لاتین، دامنگیر سیاست جهانی شود. اقدامات ترامپ، آمریکا را به دوران «دیپلماسی ناوهای جنگی» بازمیگرداند؛ دورانی که واشنگتن از قدرت نظامی برای تصاحب منابع و منافع خود استفاده میکرد.
بازار ![]()