اخبار محرمانه

آخرين مطالب

تجارت با اروپا در دوسناریوی برجامی اقتصادی

تجارت با اروپا در دوسناریوی برجامی
  بزرگنمايي:

اخبار محرمانه - دنیای اقتصاد /مرکز پژوهش‌های اتاق ایران ‌اعلام کرد که قدم نخست برای توسعه رابطه با اتحادیه اروپا، لغو تحریم‌ها و احیای برجام است. درصورت تحقق این مهم، سناریوی خوش‌بینانه حکایت از افزایش 120درصدی تجارت با این اتحادیه دارد و در بدبینانه‌ترین حالت، افزایش 80درصدی تجارت اتفاق می‌افتد. با این حال، میزان مبادلات تجاری، رشد سال‌های برجام را تجربه نخواهد کرد.
«تجارت با اروپا به کدام سمت خواهد رفت؟» این سوالی است که در گزارشی از مرکز پژوهش‌های اتاق ایران به آن پاسخ داده شده است. این گزارش نخستین قدم برای توسعه رابطه با اتحادیه اروپا را منوط به احیای برجام و لغو تحریم‌ها می‌داند و دو سناریو خوشبینانه و بدبینانه را در شرایط لغو تحریم‌ها بررسی می‌کند. البته گزارش مذکور تاکید دارد که در هر دو سناریو نمی‌توان افزایش تعاملات تجاری را مانند سال 2017 (بعد از لغو تحریم‌ها) متصور بود. با این حال عنوان شده است که در صورت احیای برجام و رفع دوباره تحریم‌های ایران دو سناریو بدبینانه افزایش 80‌درصدی تجارت ایران و اروپا و سناریوی خوشبینانه‌120‌درصدی را می‌توان پیش‌بینی کرد. در عین حال پرسش دیگری نیز در این گزارش مطرح شده است، مبنی بر اینکه «سیاست تجاری جدید اتحادیه اروپا چگونه می‌تواند بر روابط تجاری ایران تاثیر بگذارد؟»؛ به این منظور نیز دو تاثیر منفی و دو تاثیر مثبت سیاست‌ها در روابط تجاری دو طرف مورد بررسی قرار گرفته است.
اتحادیه اروپا یکی از بزرگ‌ترین بلوک‌های اقتصادی جهان محسوب می‌شود و به دلیل این حجم بالای تجارت این اتحادیه، مقامات اتحادیه اروپا اهتمام ویژه‌ای به موضوع تجارت دارند و چند سال یک‌بار سیاست‌های تجاری اتحادیه را مورد ارزیابی دوباره قرار می‌دهند. آنها بر اساس ارزیابی که از تحولات جهانی و منطقه‌ای و چالش‌های پیش‌روی اتحادیه اروپا دارند، سیاست‌های جدیدی برای حل این چالش‌ها تدوین و پیشنهاد می‌کنند.
بر این اساس، کمیسیون اتحادیه اروپا در فوریه 2021 سیاست جدید تجاری اتحادیه اروپا را با عنوان «بازنگری سیاست تجاری- سیاست تجاری باز، پایدار و جسورانه» اعلام کرد. اتحادیه اروپا با این سیاست جدید، خود را برای دگرگونی‌های اقتصادی و بی‌ثباتی ژئوپلیتیک در چشم‌انداز 2030 آماده می‌کند. این دگرگونی اقتصادی، ناشی از افزایش سهم آسیا در اقتصاد جهانی، تشدید چالش‌های اتحادیه اروپا و چین درباره تغییرات اقلیمی و تحولات تکنولوژیک در عرصه ارتباطات جهانی است. به‌طور خاص، برداشت اروپا این است که جهان در معرض تحول اساسی ناشی از ظهور قدرت‌های آسیایی است و اروپا به دلیل نزدیکی جغرافیایی، در معرض تصمیم‌های جدید برای تعامل با این مراکز جدید قدرت جهانی است.
کشورهای آسیایی از جمله چین و هند به قدرت سیاسی و اقتصادی بزرگی تبدیل شده‌اند و اروپا برای تعامل با آنها باید راهبرد خود را به‌روز کند. در این میان، ایران یکی از قدرت‌های منطقه‌ای در غرب آسیاست که هم در روابط دوجانبه خود با اروپا و هم در روابط با سایر شرکای تجاریش مانند چین تحت‌تاثیر سیاست‌های تجاری اتحادیه اروپا قرار دارد. در شرایطی که ایران و آمریکا روابط دیپلماتیک و تجاری رسمی ندارند، نگاه بسیاری از مقامات ایرانی این بوده است که رابطه با اروپا می‌تواند جایگزین رابطه با آمریکا شود و برخی از نیازهای اقتصادی و صنعتی ایران را برطرف کند.
تجارت با اتحادیه در سال‌های توافق
داده‌های سایت اتحادیه اروپا نشان می‌دهد در سال 2016 که برخی آن را سال شکوفا‌شدن برجام می‌دانند، واردات ایران از اتحادیه اروپا به بیش از 8 میلیارد و 60میلیون یورو رسید و صادرات ایران (نفت و کالا) 5 میلیارد و 460 میلیون یورو را تجربه کرد.
در واقع سرمایه‌گذاری‌های اروپایی‌ها در ایران در این سال به‌تدریج به ثمر نشست و حرکت به سمت توسعه روابط آغاز شد، به گونه‌ای که در سال 2017 واردات ایران از این اتحادیه افزایش یافت و 10 میلیارد و 570میلیون یورو را ثبت کرد و صادرات نیز به 9 میلیارد و 237 میلیون دلار رسید. این حرکت با خروج آمریکا از برجام در ‌ماه پنجم 2018 متوقف شد. برآوردها نشان می‌دهد که تا‌ ماه پنجم صادرات ایران به اتحادیه اروپا قابل‌توجه بود؛ طوری‌که 9 میلیارد و 424میلیون یورو صادرات در این سال ثبت شده است که متاثر از صادرات 5‌ماه نخست است، اما آهنگ واردات در این سال کند شد و آمار ثبت‌شده بیانگر صادرات 8 میلیارد و 710 میلیون یورویی این اتحادیه به ایران است. در سال 2019 که می‌توان گفت ردپای برجام در روابط ایران و اروپا از بین رفت، واردات 4 میلیارد و 397 میلیون یورویی از اتحادیه و صادرات 679 میلیون یورویی به اتحادیه به ثبت رسید. در سال 2020 نیز نبض تجارت ایران و اتحادیه اروپا کندتر شد. اگرچه صادرات ایران به این اتحادیه با ‌اندکی نسبت به سال قبل (2019) به 705 میلیون یورو رسید ولی واردات با کاهش روبه‌رو شد و 3 میلیارد و 591میلیون یورو را ثبت کرد. این گزارش عنوان می‌کند اتحادیه اروپا در ژانویه 2019 پروژه توسعه تجارت ایران- اروپا را راه‌اندازی کرد و هشت میلیون یورو به آن اختصاص داد. این پروژه پنج ساله با همکاری مشترک وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران و مرکز تجارت بین‌المللی درصدد پیشبرد توسعه اقتصادی و اجتماعی پایدار در ایران از طریق افزایش تجارت‌کالا و خدمات بین ایران و اروپاست. بر اساس این پروژه، بخش‌های تجاری اولویتدار شامل گیاهان دارویی، میوه و سبزیجات، محصولات پتروشیمی، قطعات خودرو، فناوری اطلاعات و ارتباطات و گردشگری در دستورکار روابط تجاری ایران و اروپا قرار دارند، اما این گزارش عنوان می‌کند که قدم اول در راه توسعه روابط تجاری ایران و اروپا، احیای برجام و رفع تحریم‌های ثانویه آمریکا ضد‌ایران است. بعد از اجرای برجام در سال 2016 صادرات اروپا به ایران حدود 47‌درصد و واردات از ایران حدود 560‌درصد افزایش یافت که بخش عمده آن واردات نفت‌خام ایران بود. در صورت احیای برجام و رفع دوباره تحریم‌های ایران دو سناریوی بدبینانه افزایش 80‌درصدی تجارت ایران و اروپا و سناریوی خوشبینانه افزایش 120‌درصدی را می‌توان متصور بود که حتی در صورت تحقق سناریوی خوشبینانه، باز هم نمی‌توان انتظار داشت که روابط تجاری دو طرف به زمان رفع تحریم‌ها در سال 2016 باز‌گردد. در سناریوی بدبینانه، صادرات اروپا به ایران به حدود 5/ 5 میلیارد یورو در سال و در سناریوی خوشبینانه به حدود 2/ 6میلیارد یورو در سال خواهد رسید که هنوز با رقم 7/ 7 میلیارد یورو بعد از اجرای برجام در سال 2017 فاصله دارد.
همین وضعیت درباره واردات اروپا از ایران هم صادق است. به ترتیب بر اساس سناریوهای بدبینانه و خوشبینانه، واردات اروپا از ایران بین 4 تا 5/ 5میلیارد یورو در سال خواهد بود که با رقم 7/ 7میلیارد یورو در سال بعد از رفع تحریم‌ها در سال 2016 فاصله خواهد داشت.
تاثیر رویکرد جدید تجاری اتحادیه اروپا در رابطه با ایران
همان‌طور که عنوان شد، محرک‌های اصلی تدوین سیاست تجاری جدید اتحادیه اروپا، گذار قدرت در عرصه بین‌المللی، ظهور قدرت‌های اقتصادی در آسیا، تشدید رقابت‌های ژئوپلیتیک و رقابت قدرت‌های بزرگ، وخیم‌تر شدن بحران‌های اقلیمی و گذار دیجیتال در عرصه فناوری بوده است. سیاستگذاران اتحادیه اروپا به این نتیجه رسیده‌اند که با منطق تجاری قبلی نمی‌توانند در برابر چالش‌های جدید واکنش نشان دهند، از این‌رو درصددند با اتخاذ رویکرد فعالانه‌تر، در مسیر اصلاح نظام چندجانبه‌گرایی تجاری حرکت کنند.
حرکت به سمت اقتصاد سبز و دیجیتال، ایجاد زنجیره ارزش مسوولیت‌پذیر و پایدار، اصلاح مکانیزم‌های سازمان تجارت‌جهانی، اجرایی‌سازی موافقت‌نامه‌های تجاری، سیاستگذاری تجاری در راستای منافع ژئوپلیتیک اتحادیه اروپا و تقویت روابط تجاری با همسایگان اروپا از مهم‌ترین رویکردها در قالب سیاست تجاری جدید اتحادیه اروپاست.
اروپا دومین شریک بزرگ تجاری ایران است و تغییر سیاست‌های تجاری می‌تواند تاثیرات مهمی بر روابط ایران و اروپا بگذارد. درباره آثار سیاست‌های تجاری بر رابطه ایران می‌توان گفت یکی از تاثیرات مثبت آن، ‌انگیزه‌مندی اروپا برای گسترش روابط تجاری با ایران در رقابت با چین است. یکی از ‌انگیزه‌های اولیه تدوین سیاست تجاری جدید اروپا، رقابت اقتصادی با چین به‌ویژه در حوزه همسایگی اروپا در خاورمیانه و آفریقاست. در صورت احیای برجام، ایران می‌تواند از این رقابت در جهت کار اقتصادی و تجاری با شرکت‌های اروپایی و جذب سرمایه‌‌گذاری بیشتر استفاده کند.
تاثیر مثبت دیگر این سیاست برای ایران، سخت‌تر شدن شرایط حضور شرکت‌های چینی در اقتصاد اتحادیه‌ اروپا به ‌دلیل تدوین ضوابط جدید سرمایه‌‌گذاری و محدودشدن فعالیت شرکت‌های چینی در اروپا به دلیل پیشینه دولتی آنهاست. این مساله می‌تواند ‌انگیزه شرکت‌های چینی برای سرمایه‌‌گذاری در ایران را افزایش دهد، اما این سیاست تجاری جدید تاثیرات منفی بر روابط تجاری ایران را نیز بر‌جای خواهد گذاشت، از جمله اینکه سختگیرانه‌تر شدن ضوابط تجاری درباره کالاهای با کاربرد دوگانه می‌تواند موانع جدیدی در روابط تجاری ایران با کشورهای اروپایی و حتی کشورهای دیگر ایجاد کند. تشکیل کارگروه کنترل صادرات در شورای تجارت و فناوری آمریکا و اروپا در سپتامبر 2021 نیز مزید برعلت خواهد شد و می‌توان پیش‌بینی کرد که به میزان تبعیت طرف‌های تجاری و اقتصادی ایران از ضوابط سختگیرانه جدید اتحادیه اروپا در حوزه فناوری‌های حساس، بخشی از تعاملات صنعتی و اقتصادی ایران با کشورهای دیگر دچار اختلال خواهد شد. وجه دیگر سیاست تجاری جدید اتحادیه اروپا، حرکت سیاستگذار به سمت اقتصاد سبز یعنی کاهش نیاز اروپا به انرژی‌های فسیلی مانند نفت و گاز و کاهش وابستگی به واردات انرژی‌های فسیلی است. اگرچه اروپا در کوتاه‌مدت و میان‌مدت همچنان نیازمند واردات انرژی از خلیج‌فارس خواهد بود اما در بلندمدت حرکت به سمت اقتصاد غیرفسیلی می‌تواند ارزش راهبردی ایران را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دارندگان منابع انرژی فسیلی جهان برای اروپا کاهش دهد.در مجموع به‌نظر می‌رسد که اراده سیاسی و بستر نهادی لازم برای بازسازی روابط اقتصادی و تجاری ایران و اتحادیه اروپا فراهم است؛ اما تحقق عینی این دو مولفه نیازمند رفع تحریم‌های ثانویه آمریکا بر ضد‌ایران است. در صورت احیای برجام می‌توان امیدوار بود که روابط تجاری ایران و اروپا احیا شود ولی برآوردها نشان می‌دهد که حتی در این صورت، نمی‌توان انتظار داشت که سطح روابط تجاری به سطح زمان رفع تحریم‌های ایران در سال 2016 برسد.

لینک کوتاه:
https://www.akhbaremahramaneh.ir/Fa/News/634027/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

سند سوم ایران برای رفع یکجای تحریم‌ها

پایان یک شایعه در مورد مذاکرات وین

ناامیدی آمریکا از توافق با ایران

استایل اروپایی سارا و نیکا جنجالی شد | عکس سارا و نیکا

آمریکا برای توافق به ایران التماس می‌کند

وام مخصوص بیماران کرونایی + جزئیات و شرایط

پاکسازی مجلس از غربگرایان و لیبرال‌ها به روایت آقای نماینده

کدام بانک وام 100میلیونی راحت می‌دهد؟

رویترز: امروز آخرین روز دور جدید مذاکرات وین است

طرح سناتورهای آمریکایی برای تحریم ایران با یک «سناریوسازی هالیوودی»

افشاگری در ششمین سالگرد ازدواج سوم ناصر محمدخانی | متن کامل

دور اول مذاکرات به گام پایانی رسید

یارانه جدید و عجیب دولت برای مردم!

بایدن ادامه دهنده راه ترامپ در قمار هسته‌ای‌ ایران

ماجرای شکایت 100 میلیون دلاری ترامپ علیه خواهرزاده اش چیست؟

سازمان نظام پزشکی: اومیکرون حتما وارد کشور می شود / در اجرای طرح ردیابی هوشمند ضعیف هستیم

وزارت بهداشت: دلخوش نباشید، سویه امیکرون پایان کرونا نیست / ممکن است بیشتر کودکان و نوجوانان در افریقای جنوبی به این سویه مبتلا شده باشند که عوارض آن کمتر است

وضعیت آب و هوا، امروز 12 آذر 1400 / هشدار بارش برف و باران در 14 استان / سامانه بارشی هفته آینده وارد کشور می‌شود

وضعیت جاده‌ها و راه ها، امروز 12 آذر 1400؛  محور چالوس بازگشایی شد / بارش برف و باران در محور‌های هراز و فیروزکوه

استاندار تهران: اینکه گفته شده تهران تنها برای 90 روز آب شرب دارد صحیح نیست / مردم نگران نباشند

هشدار سازمان بهداشت جهانی: همه کشورها برای شیوع سویه اومیکرون کرونا آماده شوند

فرماندار اصفهان: کشاورزان مخالفتی با انتقال آب شرب به یزد ندارند / محدودیت تردد در اطراف زاینده‌رود برای ایجاد امنیت و آرامش مردم است؛ نیروی انتظامی با افرادی که بخواهند مخل آن شوند برخورد می‌کند

«قهرمان» برنده 2 جایزه هیات ملی نقد آمریکا شد

هیأت انتخاب چهلمین جشنواره فیلم فجر معرفی شدند

چهارمین محموله میعانات گازی ایران به ونزوئلا رسید

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس: تولید گاز کشور با میزان مصرف به یک اندازه رسیده / باید دولت برای اصلاح الگوی مصرف تصمیم بگیرد

آمار وزارت صنعت: کامیون، روغن و ماشین لباسشویی، صدرنشین افزایش تولید در شش ماهه اول امسال / از بین 25 کالای منتخب تولید 10 کالا کاهش داشته

نماینده مجلس: خودروسازان حاضر نیستند تولیدات خود را به بازار بفرستند / توان تولید 1.5 میلیون خودرو در سال را هم دارند، اما به ما می‌گویند صرفه اقتصادی ندارد

اولتیماتوم سازمان اداری و استخدامی به دستگاه‌های اجرایی: اطلاعات حقوق کارکنان تا 15 آذر ثبت نشود، از حقوق خبری نیست

تورم بی سابقه طی سه سال اخیر در ترکیه؛ نرخ تورم رسمی به 21.31 درصد رسید

عضو هیئت رئیسه مجلس: هم مجلس از غربگرایان و لیبرال‌ها پاکسازی شد و هم دولت / هیچیک از دولتمردان حق ندارند که در مذاکرات پای خود را از چارچوب قانون اقدام راهبردی فراتر بگذارند

تسنیم: بخش عمده متون ارائه شده ایران به 1+4 پیش نویس 6 دور قبل است

رئیسی: ثبات اقتصادی، حمایت از تولید و تامین معیشت مردم باید محور اصلی بودجه باشد / باید جهت‌گیری‌ها و هدف‌گذاری‌ها در بودجه به سمت تحقق محورهای مدنظر مقام معظم رهبری باشد

فیروزی نماینده مجلس: اگر دولت بخواهد طرحی را جایگزین طرح «صیانت» کند هیچ منعی وجود ندارد اما فعلا چیزی ارائه نشده

تجهیز سایت‌های برف‌روبی منطقه 4 به امکانات زمستانی

تقویم تاریخ/ روز جهانی معلولین

حکمت/ چشم‌هایی که در روز قیامت گریان نیستند

لحظه حمله تمساح به شیر

حمله گاومیش به شیر نر

تصمیم عجیب کره شمالی در پوشیدن کت چرم

حمله پلنگ به دانش آموز در مدرسه

4 گوشه دنیا/ نجات کودک از دست پلنگ توسط مادرش

سشوار کشیدن مو با زودپز!

گوناگون/ متولدین کدوم ماه رومانتیک ترن؟

می خواست دزدی کنه که با دفاع عجیبی مواجه شد...

آدرنالین خالص ببینید

4 گوشه دنیا/ زنده ماندن نوزاد 700 گرمی که 15 هفته زودتر از موعد متولد شد

طرح سناتورهای آمریکایی برای تحریم ایران در پرونده ادعایی آدم‌ربایی

وزیر اطلاع رسانی لبنان: جمعه استعفا می‌دهم؛ می‌خواهم از این طریق به حل بحران بین بیروت و ریاض کمک کنم

سی ان ان: هکرهای چینی به چهار شرکت دفاعی و فناوری آمریکا نفوذ کرده اند

© - www.akhbaremahramaneh.ir . All Rights Reserved.